Vegla matëse (faqja 2)

Seti bazë përfshin metrin ose rrotullën për gjatësitë, nivelorin për nivelizim, këndmatësin (kënd) për kënde të drejta dhe kalibrin (shublerin) për matje të sakta të pjesëve të vogla. Për projekte më të mëdha janë të dobishëm edhe matësi lazer i distancës dhe niveloti lazer.

Matësi lazer është më i shpejtë dhe më i saktë për distanca të mëdha dhe për matje vetëm, sepse e llogarit distancën deri te muri me shtypjen e një butoni, ndërsa rrotulla është më e thjeshtë dhe më e lirë për matje të shkurtra e të përafërta. Për llogaritjen e sipërfaqes dhe vëllimit të hapësirave lazeri është praktik sepse shpesh ka funksione të integruara.

Kalibri mat dimensione të jashtme, të brendshme dhe të thellësisë me saktësi shumë më të madhe se rrotulla, zakonisht deri në të dhjetat e milimetrit, prandaj është i pazëvendësueshëm për pjesë, tuba, fileto dhe mekanikë të imët. Ekzistojnë analogë me nonius dhe dixhitalë me ekran që e tregojnë drejtpërdrejt rezultatin.

Për kontrollin dhe shënimin e një këndi të drejtë (90°) përdorni një këndmatës të fortë metalik; zdrukthtarët shpesh përdorin një këndmatës të kombinuar që mat edhe 45°. Është e rëndësishme që teha të jetë i drejtë dhe i niveluar, sepse një këndmatës i shtrembër jep kënde të gabuara gjatë prerjes dhe montimit.

Saktësia tregon sa mund të devijojë vegla matëse nga vlera e vërtetë; sa më i vogël të jetë numri, aq më i saktë është vegla. Për punime ndërtimore të përafërta mjafton një tolerancë më e madhe, ndërsa për mekanikë dhe zdrukthtari nevojitet një vegël me tolerancë të imët që të mos grumbullohen gabimet.